Εκπαίδευση στο Ψυχόδραμα

Αν ο 20ος αιώνας ήταν ο αιώνας της ψυχανάλυσης, ο 21ος θα είναι ο αιώνας του ψυχοδράματος."

J. L. Moreno

ΨυχόδραμαΤο Kέντρο Eλληνικού Ψυχοδράματος και Κοινωνιοδράματος ξεκινά πρόγραμμα σπουδής στο Ψυχόδραμα & το Κοινωνιόδραμα.

Οι σημερινές εποχές χαρακτηρίζονται από εγγενείς δυσκολίες στον τομέα τον ανθρώπινων σχέσεων, στο τομέα της επικοινωνίας, στο τομέα της οικολογικής συνείδησης, δημιουργούν βαθιά υπαρξιακά ελλείμματα και φέρνουν τον σημερινό άνθρωπο σε καταστάσεις απόγνωσης και απελπισίας. Ακόμη ο οικονομικός αναγωγισμός, η χρηματιστήριο-οικονομική αγυρτεία καθώς και το έλλειμμα πολιτικής, επιδεινώνουν την παραπάνω κατάσταση.

Το Ψυχόδραμα του Morenο, παρά του ότι εμφανίζεται μαζί με την ψυχανάλυση του Freud στον Μεσοπόλεμο (δεκαετία '20) δεν έχει μέχρι σήμερα την ίδια απήχηση. Ίσως γιατί τον προηγούμενο αιώνα κυριαρχούσε το "αφήγημα" και το "ιδεολόγημα", βασικά στοιχεία της ψυχανάλυσης, έναντι του βιώματος, βασικό στοιχείο του ψυχοδράματος. Οι σημερινές εποχές όπου το βίωμα παίζει πρωτεύουσα σημασία, το ψυχόδραμα κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος.

Το Κέντρο Ελληνικού Ψυχοδράματος & Κοινωνιοδράματος αφουγκράζεται την ανάγκη για εναλλακτικούς καινοτόμους και ευέλικτους τρόπους μάθησης με έμφαση περισσότερο στη βιωματική σπουδή και λιγότερο στη "ακαδημαϊκή" λειτουργία/δομή.

Πρόκειται λοιπόν για την πρόταση σύστασης μιας νέας ομάδας μαθητείας στο Ψυχόδραμα και το Κοινωνιόδραμα, στην Αθήνα, ένα κύκλο σπουδής με έναρξη τον Οκτώβριο 2025 και λήξη τον Ιούνιο 2026.

Μια πρόταση βιωματικής συνάντησης, μελέτης και εμβάθυνσης τόσο στη θεωρία όσο και στην πρακτική εφαρμογή της Ψυχοδραματικής και Κοινωνιοδραματικής εργασίας, αποτέλεσμα της πολύχρονης παρουσίας και δράσης του Κέντρου.

Ο κάθε Κύκλος σπουδής στο Ψυχόδραμα & το Κοινωνιόδραμα είναι αυτοτελής, έχει ετήσια συχνότητα και περιλαμβάνει μηνιαίες δια ζώσης συναντήσεις στο κέντρο της Αθήνας.

Οι όροι κύκλος και σπουδή φέρουν περισσότερο μια σημασιολογική απόδοση των εννοιών της περιοδικής επανάληψης/ ολοκληρωμένης προσέγγισης αλλά και της μελέτης ενός αντικειμένου, όπως σημασιολογικά δανείζουν το γαλλικό etude και το λατινικό studium αντίστοιχα.

Ο Κύκλος σπουδής στο Ψυχόδραμα & το Κοινωνιόδραμα μπορεί να προσθέσει στη θεραπευτική φαρέτρα επαγγελματιών υγείας/ κοινωνικής εργασίας αλλά και να εμπλουτίσει την παιδαγωγική δεξιότητα δασκάλων, καθηγητών, εμψυχωτών και συντονιστών ομάδων.

Απευθύνεται επίσης σε ανθρώπους της Τέχνης καθώς και σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται να γνωρίσει και να εντάξει το βλέμμα του Ψυχοδράματος & Κοινωνιοδράματος, τόσο στην εργασία όσο και στη ζωή του.

ΟΔΗΓΟΣ ΚΥΚΛΟΥ ΣΠΟΥΔΗΣ

Η ομάδα: Κλειστή/ σταθερή

Οι συναντήσεις:

Α) Τριήμερα

2025

  • Οκτώβριος 10,11,12
  • Νοέμβριος 7,8,9
  • Δεκέμβριος 12,13,14

2026

  • Ιανουάριος 9,10,11
  • Φεβρουάριος 13,14,15
  • Μάρτιος 13,14,15
  • Απρίλιος 17,18,19

Δομή τριημέρων

- Παρασκευή (3:00μμ -9:00μμ)

Θεωρητικές προσεγγίσεις, μελέτη, ομάδες εργασίας στις εξής ενότητες:

  1. Ψυχοπαθολογία
  2. Θεωρία Ψυχοδράματος και Κοινωνιοδράματος
  3. Θέατρο (Ανθρωπολογικό θέατρο, Θέατρο του Καταπιεσμένου,
  4. Σωματικό θέατρο, Πολιτικό/ Φτωχό θέατρο, Αρχαίο Ελληνικό Δράμα)

- Σάββατο (10μμ - 8μμ)

- Κυριακή (10μμ - 6μμ)

Ψυχόδραμα & Κοινωνιόδραμα βιωματικό εργαστήριο)

Β) Τετραήμερος μαραθώνιος

  • Μάιος 7,8,9,10

Ψυχόδραμα & Κοινωνιόδραμα (βιωματικό εργαστήριο)

Γ) Συνέδριο Ψυχοδράματος & Κοινωνιοδράματος

  • Ιούνιος 12,13,14 / 2026

- Σύνολο ωρών σπουδής: 226

Οι συντονιστές

- Αντώνης Λιοδάκης

Ψυχίατρος - Ψυχοδραματιστής

- Δημήτρης Καράγιωργας

Ψυχίατρος Π&Ε- Ψυχοθεραπευτής

- Καλεσμένοι εισηγητές

άνθρωποι της Θεραπείας και της Τέχνης

Συμμετοχή/ Εγγραφές

Οι συμμετέχοντες/ σες δεσμεύονται να παρακολουθήσουν ολόκληρο τον ετήσιο Κύκλο σπουδής στο Ψυχόδραμα και το Κοινωνιόδραμα.

Οι ενδιαφερόμενοι/ες χρειάζεται να συμπληρώσουν και στείλουν ηλεκτρονικά την Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος* μέχρι 15/8/25.

Η τελική επιλογή και ανακοίνωση των συμμετεχόντων/σών θα γίνει 30 Αυγούστου 2025.

Κόστος κύκλου σπουδής 1100 €

Τρόπος πληρωμής: Καταβολή 500 € 1 – 15 Σεπτέμβρη και αποπληρωμή του υπόλοιπου ποσού σε 2 φάσεις, τον Ιανουάριο και τον Απρίλιο 2026

Ο Κύκλος σπουδής στο Ψυχόδραμα & Κοινωνιόδραμα αποτελεί μια προσέγγιση στην ποιοτική καλλιέργεια θεραπευτικών, εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών, αυτογνωσιακών δεξιοτήτων και πρακτικών όπως προτείνει ο J.L.Moreno προτάσσοντας τόσο το απολλώνιο όσο και το διονυσιακό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης σε κριτικό διάλογο με την κοινωνιομετρική καταγραφή. Μια διαφορετική προσέγγιση η οποία αντιλαμβάνεται το Ψυχόδραμα ως στάση ζωής με χαρακτηριστικά δράσης.

*η Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Κέντρου Ψυχοδράματος: https://www.greekpsychodrama.gr/

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑ

ΦΟΡΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
Περιέγραψε σε λίγες γραμμές τους λόγους που θέλεις να συμμετάσχεις στην εκπαίδευση στο ψυχόδραμα και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά σου
5 + 8 =

Επικοινωνία/ Πληροφορίες

Τηλ. 697 250 2339 - Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Τηλ. 697 22 666 94 - Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Βιβλιογραφία

ΘΕΩΡΙΑ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΟΣ
M.Karp, P.Holmes, K.Bradshaw, Tauvon (2002). Το Ψυχόδραμα Θεωρία και Πρακτική. Μετάφραση Α. Πενταράκη. Επιμέλεια Λ.Ζωγράφου. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
Κ.Λέτσιος (2001). Το Ψυχόδραμα Η επιστήμη της ομάδας στην ψυχοθεραπευτική προοπτική. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
M.G.Clayton (2012). Η Θεωρία των ρόλων στο Ψυχόδραμα Εγχειρίδιο για την ψυχοδραματική εκπαίδευση. Εισαγωγή - επιμέλεια Κ.Λέτσιος. Μετάφραση Κ.Τσερκέζη. Αθήνα: Καλλιγράφος.
Jacob Gershoni. Psychodrama in the 21st century, Clinical and Educational Applications
Marcia Karp, Paul Holmes, Kate Bradshaw Tauvon. The handbook of Psychodrama.
Peter Felix Kellermann. Focus on Psychodrama, The Therapeutic Aspects of Psychodrama
Tian Dayton, Ph.D., TEP. The Living Stage, A step by step Guide to Psychodrama, Sociometry and Experiental Group Therapy.
John Casson. Drama, Psychotherapy and Psychosis
Anne Ancelin Schutzenberger. Aie, mes aieux! 350.000 exemplaires vendus
Clark Baim, Jorge Burmeister and Manuela Maciel. Psychodrama, Advances in Theory and Practice
Anne Ancelin Schutzenberger. Le plaisir de vivre. Petit Bibliotheque Payot

ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΡΑΜΑΤΟΣ
Ν.Σαρρής (1995). Εισαγωγή στην Κοινωνιομετρία στην Ομαδική ψυχοθεραπεία και το ψυχόδραμα. Αθήνα: Δανιά.
Κ.Ν. Μπακιρτζής (1999). Η Δυναμική της Αλληλεπίδρασης στην Επικοινωνία. Αθήνα: Gutenberg Παιδαγωγική Σειρά.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
Φ.Κοκκινάκη (2006). Κοινωνική Ψυχολογία Εισαγωγή στη μελέτη της Κοινωνικής Συμπεριφοράς. Αθήνα: τυπωθήτω Γιώργος Δαρδάνος.
S.Nettleon(2002). Κοινωνιολογία της Υγείας και της Ασθένειας. Μετάφραση Α. Βακάκη. Επιμέλεια Δ. Αγραφιώτης. Αθήνα: Τυπωθήτω. Γιώργος Δαρδανος Υγείας Κοινωνία 1.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ
Τ.Σαζ (2007). Νόμος, ελευθερία και ψυχιατρική Μια έρευνα του ρόλου των ψυχιατρικών πρακτικών στην κοινωνία. Μετάφραση Κ.Σπίγγος. Αθήνα: Αρχιπέλαγος.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ
D.Fox, I.Prilleltensky (2003). Κριτική Ψυχολογία Εισαγωγή. Επιστημονική Επιμέλεια Γ.Α. Ποταμιανός. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Ε.Μπάρμπα (2001). Θέατρο: Μοναξιά, δεξιοτεχνία, εξέγερση. Μετάφραση Κ.Αν.Θεμελής. Κοαν βιβλλία για το θέατρο.

Ε.Μπάρμπα (2008). Το Χάρτινο Κανό Ένας οδηγός προς τη θεατρική Ανθρωπολογία. Μετάφραση Κ.Α.Θεμελής. Αθήνα: Δωδώνη.

ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Κ.Στανισλάβσκι (1980). Η Ζωή μου στην Τέχνη Τόμος Α΄. Μετάφραση Α.Νίκα. Γκόνης.
Κ.Στανισλάβσκι (1980). Η Ζωή μου στην Τέχνη Τόμος Β΄. Μετάφραση Α.Νίκα. Γκόνης.
Τ.Ρίτσαρντς (1998). Για τη Δουλεία με τον Γκροτόφσκι πάνω στις Σωματικές Δράσεις Μ’ έναν πρόλογο και το δοκίμιο «Από τη θεατρική ομάδα στην τέχνη ως όχημα» του Γιέρζυ Γκροτόφσκι . Μετάφραση Κ.Α.Θεμελής. Αθήνα Γιάννινα: Δωδώνη.
Κ.Στανισλάβσκι (2001). Ένας Ηθοποιός Δημιουργείται. Μετάφραση Α.Νίκα. Επιμέλεια Χ.Βαχλιώτη. Αθήνα: Γκόνης.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ - «ΦΤΩΧΟ» ΘΕΑΤΡΟ (Μπρεχτ)
Άπαντα τα έργα του Μπρεχτ

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ
Α.Β.Κοσμόπουλος, Γ.Α.Μουλαδούδης (2003). Ο Carl Rogers και η Προσωποκεντρική του Θεωρία για την Ψυχοθεραπεία και την Εκπαίδευση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
C.R.Rogers (2006). Το γίγνεσθαι του προσώπου Η ματιά του θεραπευτή στη ψυχοθεραπεία. Εισαγωγή P.D.Cramer, MD.Αθήνα: Ερευνητές.
Ζ.Αρχοντάκη, Δ.Φιλίππου (2003). 205 Βιωματικές Ασκήσεις για Εμψύχωση Ομάδων ψυχοθεραπείας, κοινωνικής εργασίας, εκπαίδευσης. Επιστημονικός Σύμβουλος Γ.Αστρινάκης. Αθήνα: Καστανιώτη.
C.R.Rogers, Ph.D. (1991). Ομάδες Συνάντησης αυτογνωσία- ψυχολογία των ομάδων- επικοινωνία. Μετάφραση Α.Ντούργα Εισαγωγή Π.Χήνας. Αθήνα: Δίοδος.
Νίκος Καρατζόλας, Νίκος Λαζαρίδης, Γιώργος Μαυρίδης, Μάνος Μπονάνος, Μανόλης Μωρεσόπουλος. Βιωματικές δραστηριότητες Ομαδικής και Προσωπικής Ανάπτυξης

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΡΑΜΑ & ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
J. de Romilly (1997). Αρχαία Ελληνική Τραγωδία. Μετάφραση Μ.Καρδαμίτσα- Ψυχογιού. Θεώρηση Ν.Κ.Πετρόπουλος. Αθήνα: Ινστιτούτο του βιβλίου –Α.Καρδαμίτσα.
H.- D.Blume (2008). Εισαγωγή στο Αρχαίο Θέατρο. Μετάφραση Μαρία Ιατρού. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης.
P.Diel (2012). Ο Συμβολισμός στην Ελληνική Μυθολογία Πρόλογος του Gaston Bachelard. Αθήνα: Χατζηνικολή.
Κ.Κερένυϊ (2013). Η Μυθολογία των Ελλήνων. Μετάφραση Δ.Σταθοπούλου. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της «Εστίας» Ι.Δ.Κολλάρου & Σιας Α.Ε.
Ε.Χωρεάνθη (2005). Ιστορίες από το Αρχαίο Δράμα Ευριπίδης Η Ιφιγένεια στην Αυλαία, Ηλέκτρα, Η Ιφιγένεια στην Ταυρίδα, Ελένη . Αθήνα: Φυτράκη.
Ε.Χωρεάνθη (2005). Ιστορίες από το Αρχαίο Δράμα Ευριπίδης & Σοφοκλής Βάκχες, Άιαντας, Ιχνευτές. Αθήνα: Φυτράκη.
Ε.Χωρεάνθη (2005). Ιστορίες από το Αρχαίο Δράμα Ευριπίδης Μήδεια, Ιππόλυτος, Άλκηστη. Αθήνα: Φυτράκη.

ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ
Ν.Τσέργας (2014).Θεραπευτικές Προσεγγίσεις μέσω της Τέχνης. Αθήνα : Τόπος.

Συστάσεις Βιβλίων:
Γ.Όιντα (2001). Ο Ακυβέρνητος Ηθοποιός. Πρόλογος Π.Μπρούκ. Αθήνα: Κοαν.
Π.Μπρούκ (2001). Νοήματα Χρόνου μια αυτοβιογραφία. Μετάφραση Ν.Χατζόπουλος Αθήνα: Κοαν.
Michel Lobrot. Ζώντας Μαζί. Η παρεμβαίνουσα μη-κατευθυντικότητα στη ζωή μας